ข้อเสนอแนะของ กสม.

สรุปผลการพิจารณาในภาพรวม

1. ทบทวนโครงการรื้อฝายเก่าทั้ง 3 แห่ง ได้แก่ ฝายพญาคำ ฝายหนองผึ้ง และฝายท่าวังตาล ตามแผนการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างพื้นฐาน (แม่น้ำปิง) ระยะเร่งด่วน โดยมอบหมายให้จังหวัดเชียงใหม่จัดตั้งคณะ ทำงานที่ประกอบด้วยหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ตัวแทนชุมชน ผู้ใช้น้ำ ภาคประชาสังคม ภาควิชาการและผู้ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน เพื่อรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาน้ำท่วมเชิงระบบในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ทั้งระยะเร่งด่วนและระยะยาวโดยเฉพาะพิจารณาทางเลือกอื่น นอกเหนือ จากการรื้อหรือปรับปรุงฝายทั้ง 3 แห่ง เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับเหมืองฝายที่เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมระดับชาติ รวมถึงกำหนดมาตรการการแก้ไขปัญหาที่ชัดเจน ยั่งยืนและเป็นธรรม เพื่อป้องกันมิให้ส่งผลกระทบต่อกลุ่มผู้ใช้น้ำในลำเหมืองสาขาและประชาชนในพื้นที่

ผลการพิจารณาของ กษ. : โครงการชลประทานเชียงใหม่ สำนักงานชลประทานที่ 1 ได้ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียประชาชน และชุมชนในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 11 ครั้ง ซึ่งผลการรับฟังความคิดเห็นเป็นไปตามความต้องการของประชาชนผู้ประสบอุทกภัยโดยต้องการให้จังหวัดเชียงใหม่หาสาเหตุ สภาพปัญหาการเกิดอุทกภัยเพื่อนำไปกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาและจัดทำแผนงาน/โครงการเพื่อเสนอขอรับการจัดสรรงบประมาณ ทั้งนี้ จังหวัดเชียงใหม่ได้จัดทำบันทึกข้อตกลงระหว่างจังหวัดเชียงใหม่ และกลุ่มผู้ใช้น้ำฝายพญาคำ กลุ่มผู้ใช้น้ำฝายหนองผึ้ง และกลุ่มผู้ใช้น้ำฝายท่าวังตาล เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2568 โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้

1. การปรับสภาพฝาย ทั้ง 3 แห่ง จะนำวัสดุที่ได้ทำการปรับสภาพฝายมาจัดทำเป็นผนังหรือจัดเรียงบริเวณริมตลิ่งของลานกิจกรรมหรือส่วนอื่น ๆ เพื่อเป็นอนุสรณ์ให้ประชาชนระลึกถึงภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ และนำไปใช้ในการบริหารจัดการน้ำ รวมถึงประโยชน์เพื่อสาธารณะต่อไป

2. จังหวัดเชียงใหม่จะบูรณาการความร่วมมือของกลุ่มผู้ใช้น้ำ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคีเครือข่าย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อทำการสำรวจออกแบบ พัฒนา ฟื้นฟู สภาพโครงข่ายระบบเหมืองทั้ง 3 แห่ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการส่งน้ำ ลดความเสี่ยงโรคระบาด มีระบบนิเวศทางน้ำที่ดีและรักษาวิถีชีวิตเกษตรกร

ผลการพิจารณาของ มท. : การบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ของฝายทั้ง 3 แห่งโครงการชลประทานเชียงใหม่ได้ดำเนินการก่อสร้างประตูระบายน้ำท่าวังตาลตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556 โดยมีความสูงของประตูระบายน้ำ 7 เมตร เพื่อทำหน้าที่กั้นน้ำ ผันน้ำในแม่น้ำปิง เพื่อให้เกษตรกรมีน้ำใช้ทางการเกษตรทุกฤดูกาลทดแทนการผันน้ำจากฝายทั้ง 3 แห่ง และมีการบริหารจัดการน้ำจากเขื่อนแม่งัดลงสู่แม่น้ำปิง ให้เกษตรกรได้มีน้ำใช้ในการเกษตรช่วงฤดูแล้งและได้จัดเตรียมเครื่องสูบน้ำ จำนวน 70 เครื่อง สูบน้ำในแม่น้ำปิงลงสู่ลำเหมืองเพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้งอีกทางหนึ่ง ซึ่งเป็นมาตรการเตรียมการแก้ไขภัยแล้งให้แก่ประชาชนและเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งการดำเนินการรื้อถอนฝาย 3 แห่ง ของโครงการชลประทานเชียงใหม่ ปัจจุบันได้ดำเนินการรื้อถอนเสร็จเรียบร้อยแล้ว โดยเป็นไปตามสัญญาที่มีผลผูกพันตามกฎหมาย

2. มอบหมาย คค. โดยกรมเจ้าท่าประสานกรมที่ดิน จังหวัด อำเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เร่งแก้ไขปัญหาการรุกล้ำลำน้ำปิง ที่เป็นสาเหตุสำคัญของน้ำท่วมในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ รวมทั้งขยายขนาดความกว้างของลำน้ำให้สามารถรองรับการไหลของน้ำในฤดูฝน ทั้งนี้ หน่วยงานของรัฐในพื้นที่ได้สำรวจและจัดทำแผนที่การรุกล้ำไว้แล้ว

ผลการพิจารณาของกรมเจ้าท่า : สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงใหม่ ได้มีคำสั่งที่ 8268/2567 ลงวันที่ 25 ธันวาคม 2567 เรื่อง แต่งตั้งคณะทำงานขุดลอกแก้ไขสิ่งกีดขวางและพื้นที่รุกล้ำแม่น้ำปิง ซึ่งมีการมอบหมายให้กรมเจ้าท่า โดยสำนักงานเจ้าท่าภูมิภาคสาขาเชียงใหม่ร่วมกับสำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ และสำนักงานโยธาธิการจังหวัดเชียงใหม่ร่วมกันสำรวจสิ่งล่วงล้ำลำน้ำ ตามที่สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ได้รังวัดสำรวจขอบเขตไว้เมื่อปี พ.ศ. 2549 เพื่อจัดทำแผนรื้อถอนในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 – 2570 ซึ่งในการจัดทำแผนที่สำรวจขอบเขตของสำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่ มีการบ่งชี้ขอบเขตของเอกสารสิทธิ์ที่ดินโดยระบุอาณาเขตแม่น้ำปิง และส่วนที่เป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ที่เป็นการเหลื่อมล้ำแนวเขตแม่น้ำปิง จะต้องมีการพิสูจน์ทราบว่าปัจจุบันมีสภาพเป็นพื้นที่น้ำท่วมหรือไม่ ดังนั้น จึงต้องดำเนินการแบบบูรณาการร่วมกันในการแก้ไขปัญหาเพื่อให้เกิดประโยชน์กับประชาชนในภาพรวมในส่วนการขยายความกว้างของลำน้ำให้สามารถรองรับการไหลของน้ำฝนในฤดูฝนคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแผนเพื่อแก้ไขปัญหาอุทกภัยจังหวัดเชียงใหม่ - ลำพูนในแม่น้ำปิง และลำน้ำสาขา มีมติให้กรมเจ้าท่าดำเนินการออกแบบการขุดลอกแม่น้ำปิงในพื้นที่เป้าหมาย (ช่วงเขตพื้นที่อำเภอเมืองเชียงใหม่) และให้หน่วยบัญชาการทหารพัฒนาเป็นผู้ของบประมาณและดำเนินการขุดลอกต่อไป